De rol van de Petrodollar in het conflict tussen Iran en de VS

Petrodollar oorzaak conflict Iran en VS

Velen hebben nog nooit van de Petrodollar gehoord. Het lijkt me goed om eens stil te staan bij de rol van de Petrodollar in het conflict tussen Iran en de VS. Hieronder ga ik kort in op wat er recentelijk is gebeurd en de geschiedenis en het ontstaan van de Petrodollar. Je zal lezen dat de VS de Petrodollar wereldwijd heeft geïntroduceerd om haar positie op het wereldtoneel te verstrerken.

Het laatste nieuws is dat de VS zojuist oorlogsschepen naar de kust van Iran heeft gestuurd. Volgens de Secretary of State van de VS (Mike Pompeo) is dit noodzakelijk zodat de VS snel kan handelen als Iran tegen het belang van de VS handelt, of dat nou in Irak, Afghanistan of Yemen is. Mike Pompeo zegt hierover: “We’re not going to miscalculate: Our aim is not war, our aim is a change in the behavior of the Iranian leadership,”.

Het werkelijke doel van de VS

Deze actie van de VS is de zoveelste in een reeks met als doel om de druk op Iran op te voeren. Maar met welk einddoel? Laten we eens terug in de tijd gaan.

De Atoomdeal

In 2015 sloot Iran met de VS, het VK, Duitsland, China en Rusland de atoomdeal. Iran zou stoppen met het verrijken van uranium tot 2025 en in ruil daarvoor kreeg Iran toegang tot onder andere de geldmarkt. Zij kon daardoor weer wereldwijd handelen en dus kon haar economie weer groeien. De export van Olie vanuit Iran naar Europa groeide daarmee van €1.235 miljard in 2015 naar €5.494 miljard in 2016. Serieuze bedragen dus voor Iran maar ook voor Europa.

Trump kondigde evenwel op 8 mei 2018 aan uit de atoomdeal met Iran te stappen. Het zou een slechte deal zijn voor de VS en Iran zou zich niet aan de afspraken houden.

VS legt nieuwe sancties op aan Iran

Op 5 November 2018 legde de VS opnieuw sancties op aan Iran. Hierover zei de VS zelf: “These are the toughest U.S. sanctions ever imposed on Iran, and will target critical sectors of Iran’s economy, such as the energy, shipping and shipbuilding, and financial sectors.  The United States is engaged in a campaign of maximum financial pressure on the Iranian regime and intends to enforce aggressively these sanctions that have come back into effect.”

Onderdeel van deze sancties waren ook hevige boetes voor en maatregelen tegen die landen die nog met Iran handel zouden drijven. Er waren echter 8 uitzonderingen, Trump gaf de volgende 8 landen namelijk een tijdelijke vrijbrief (waiver) zodat ze van Iran olie konden blijven importeren: China, India, Italië, Griekenland, Japan, Zuid-Korea, Taiwan en Turkije.

Deze vrijbrief gold voor 180 dagen, tot 2 mei 2019. Tot deze datum mochten deze landen nog olie importeren uit Iran.

Het is inmiddels 13 mei 2019 en duidelijk mag zijn dat Trump de vrijbrief (waiver) niet verlengd heeft. Voor de olie importerende landen vervelend, voor Iran nog vervelender. Door de VS leeft Iran meer en meer in een isolement.

Als je je afvraagt waarom de VS zo’n agressieve houding richting Iran aanneemt, dan zijn er verschillende lezingen. De lezing die je vaak in de media hoort is dat de nucleaire ambities van Iran een gevaar opleveren. Als je wat dieper graaft dan kom je wellicht ook nog uit bij een gijzelingsdrama uit 1979 waarin een hoop Amerikanen in Iran gegijzeld werden. Diepgewortelde haat waarschijnlijk.

Ik denk zelf dat het hier niet – althans slechts gedeeltelijk – om gaat. Ik denk dat het voornamelijk om de Petrodollar gaat. De rol van de Petrodollar in het conflict tussen Iran en de VS is waarschijnlijk bepalender dat al het andere. Dit past beter in het plaatje van de economische belangen die de VS heeft bij Iran in het gareel houden.

Kijk ook hier als je meer wilt weten over de Petrodollar

De macht van de Petrodollar

Iran is lid van de OPEC. Een kartel van olie exporterende landen dat door middel van het verlagen en verhogen van de productie de prijs van olie wereldwijd probeert te sturen. Er zitten zo’n 14 landen in OPEC waaronder Iran, Venezuela en Saoedi Arabië.

Toen de economie van de VS er in de jaren 70 slecht aan toe was en op het randje van omvallen stond, sloot de VS een deal met Saoedi Arabië. De VS zou bescherming bieden en in ruil daarvoor zou Saoedi Arabië alleen nog maar olie aan het buitenland leveren tegen betaling van Amerikaanse Dollars. Dit werd de Petrodollar genoemd.

Alle andere OPEC landen waaronder Iran volgde dat voorbeeld en de wereldwijde macht van de VS werd daarmee vergroot. Bedenk immers maar, als de rest van de wereld enkel nog olie kan kopen door in Dollars te betalen, dan zullen deze landen eerst goederen aan de VS moeten verkopen om aan Dollars te kunnen komen. Die Dollars kon en kan de VS eenvoudig creëren en dit stelde haar in staat om onder andere veel wapens en technologieën te kopen. Fantastisch voor de VS. Iedereen wilde Dollars hebben want iedereen had olie nodig. De Dollar werd daarmee de reserve valuta van de wereld.

Maar de Dollar en daarmee de VS verliest haar invloed indien een OPEC land besluit olie te gaan verkopen in ruil voor valuta anders dan de Dollar. Dan gaat het balletje rollen en zullen andere OPEC landen mogelijk dit voorbeeld volgen. Dat zou dan een vrije val van de Dollar kunnen betekenen wat eveneens een daling van de wereldwijde macht van de VS tot gevolg zal hebben.

Iran wil af van de Petrodollar

Op dit moment zijn er twee OPEC landen die de Petrodollar will dumpen. Venezuela en Iran. Deze landen willen af van de Petrodollar zodat zij eenvoudiger op de wereldmarkt handel kunnen drijven en geld kunnen verdienen. Geld dat ze met name door eerder opgelegde sancties hard nodig hebben.

Nog niet zo lang geleden, in midden 2016 kondigde Iran zelfs aan dat zij haar olie ging exporteren naar India in ruil voor betaling in Euros. En recentelijk in begin 2019 kondigde Iran aan dat zij met Irak zou gaan handelen in Euros of Dinar.

En dan zien we de druk weer opgebouwd worden vanuit de VS. De VS lijkt te vrezen dat het dumpen van de Petrodollar door deze landen een ketting reactie tot gevolg kan hebben.

VS voert maximum pressure campagne

Zij voert een maximum pressure campagne tegen Iran. Eerst de publieke opinie achter haar krijgen door de massa ervan te overtuigen dat Iran een gevaar is voor de wereld. Dan wederom sancties opleggen en vervolgens oorlogsschepen naar Iran sturen. Wat het einddoel is zal waarschijnlijk ergens in het midden liggen?

Natuurlijk zal de VS liever niet hebben dat Iran nucleaire ambities heeft en uiteindelijk kernwapens zal maken. Maar hebben we hier eigenlijk wel bewijs voor gezien? Volgens mij niet. Wat we niet kunnen ontkennen is dat de VS er een heel groot belang bij heeft dat haar Dollar oppermachtig blijft. Anders zou haar positie op het wereldtoneel verslechteren.

Ik hoop dat het niet eindigt in Oorlog. Dat zou dan de zoveelste oorlog zijn die de VS begint om haar positie op het wereldtoneel te behouden.

Wie wordt verder van deze maximum pressure campagne beter? Uiteraard de VS maar waarschijnlijk ook die olie exporterende landen die meer gaan produceren door de dalende export van Iran.

Nadat de VS aankondigde van geen enkel land meer te tolereren dat zij olie van Iran zou importeren, stond onder andere Saoedi Arabië vooraan in de rij om de handel van Iran over te nemen. Saoedi Arabië is een nauwe bondgenoot van de VS.

Author: Rob